Những trường hợp nên được tư vấn
- Nhà và tiền gửi đều đứng tên vợ/chồng
- Khi cưới, bố mẹ tôi đã góp một phần tiền mua nhà
- Vợ/chồng kinh doanh nên tôi không biết tài sản là bao nhiêu
- Sau khi nhắc đến chuyện ly hôn, vợ/chồng đã rao bán nhà
- Nợ vay nhiều hơn tài sản tích lũy, tôi muốn biết chia thế nào
- Tôi không đánh giá được số tiền chia mà bên kia đưa ra có hợp lý không
Điều luật liên quan
Bộ luật Dân sự (민법) Điều 839-2 (Quyền yêu cầu chia tài sản)
Nếu không thỏa thuận được, Tòa án Gia đình xem xét giá trị tài sản do hai bên cùng hợp sức tạo dựng và các hoàn cảnh khác để quyết định số tiền và cách chia. Quyền yêu cầu mất đi khi đã quá 2 năm kể từ ngày ly hôn. Quy định này cũng áp dụng cho ly hôn theo phán quyết của tòa (Điều 843).
Bộ luật Dân sự Điều 830 (Tài sản riêng và tài sản không rõ chủ sở hữu)
Tài sản có từ trước khi kết hôn và tài sản đứng tên mình có được trong thời kỳ hôn nhân là tài sản riêng (특유재산) của người đó; tài sản không rõ thuộc về ai được suy đoán là tài sản chung của vợ chồng.
Luật Tố tụng Gia sự (가사소송법) Điều 48-2, Điều 48-3, Điều 67-3
Trong vụ việc chia tài sản, Tòa án Gia đình yêu cầu bên kia nộp danh sách tài sản, và nếu chưa đủ thì có thể tra cứu tài sản tại các tổ chức tài chính. Nếu không nộp danh sách tài sản mà không có lý do chính đáng hoặc nộp sai sự thật, sẽ bị phạt tiền hành chính đến 10 triệu won.
Bộ luật Dân sự Điều 839-3 (Quyền hủy hành vi gây thiệt hại)
Nếu vợ/chồng biết rõ sẽ làm thiệt hại đến quyền yêu cầu chia tài sản mà vẫn định đoạt tài sản, bạn có thể yêu cầu Tòa án Gia đình hủy việc định đoạt đó và khôi phục nguyên trạng. Phải khởi kiện trong 1 năm kể từ ngày biết căn cứ hủy và 5 năm kể từ ngày định đoạt (Điều 406 khoản 2).
Nội dung luật được tóm tắt. Văn bản chính thức bằng tiếng Hàn có tại Trung tâm Thông tin Pháp luật Quốc gia Hàn Quốc (law.go.kr).
Tài sản được chia theo từng loại
Bất động sản, tiền gửi, cổ phiếu có được trong hôn nhân
- Có thuộc diện chia không
- Thuộc diện chia, bất kể đứng tên ai
- Điểm cần kiểm tra
- Thời điểm có được và nguồn tiền
Tiền đặt cọc thuê nhà (jeonse, thuê tháng)
- Có thuộc diện chia không
- Thuộc diện chia
- Điểm cần kiểm tra
- Hoàn cảnh có được tiền đặt cọc và có vay hay không
Trợ cấp thôi việc, lương hưu thôi việc
- Có thuộc diện chia không
- Có thể thuộc diện chia
- Điểm cần kiểm tra
- Không chỉ khoản đã nhận mà cả khoản trợ cấp thôi việc dự kiến nếu đang đi làm cũng có thể được tính
Lương hưu quốc dân, lương hưu công chức
- Có thuộc diện chia không
- Có thể chia riêng dưới dạng lương hưu được chia
- Điểm cần kiểm tra
- Điều kiện của từng luật lương hưu, như thời gian hôn nhân từ 5 năm trở lên
| Tài sản | Có thuộc diện chia không | Điểm cần kiểm tra |
|---|---|---|
| Bất động sản, tiền gửi, cổ phiếu có được trong hôn nhân | Thuộc diện chia, bất kể đứng tên ai | Thời điểm có được và nguồn tiền |
| Tiền đặt cọc thuê nhà (jeonse, thuê tháng) | Thuộc diện chia | Hoàn cảnh có được tiền đặt cọc và có vay hay không |
| Trợ cấp thôi việc, lương hưu thôi việc | Có thể thuộc diện chia | Không chỉ khoản đã nhận mà cả khoản trợ cấp thôi việc dự kiến nếu đang đi làm cũng có thể được tính |
| Lương hưu quốc dân, lương hưu công chức | Có thể chia riêng dưới dạng lương hưu được chia | Điều kiện của từng luật lương hưu, như thời gian hôn nhân từ 5 năm trở lên |
| Phần vốn trong doanh nghiệp, cổ phiếu chưa niêm yết | Có thể thuộc diện chia | Định giá bằng phương pháp nào |
| Tài sản trước hôn nhân, tài sản được thừa kế hoặc tặng cho | Về nguyên tắc không thuộc diện chia | Có thể được tính nếu bên kia đã góp phần giữ gìn hoặc làm tăng giá trị |
| Khoản vay cho cuộc sống chung | Được khấu trừ như nợ | Vay để chi sinh hoạt, lo chỗ ở hay vay cho mục đích cá nhân |
Căn cứ Bộ luật Dân sự Điều 830, Điều 839-2, Luật Lương hưu Quốc dân Điều 64 và án lệ của Tòa án Tối cao. Việc từng tài sản có được tính hay không và tỷ lệ chia khác nhau tùy từng vụ.
Trước hết xác định thời điểm làm mốc để chia
Trong ly hôn theo phán quyết của tòa, về nguyên tắc tài sản được chia và giá trị của chúng được xác định theo thời điểm kết thúc tranh tụng ở cấp xét xử sự việc (사실심 변론종결); nếu yêu cầu sau khi thuận tình ly hôn thì lấy thời điểm ly hôn thành lập làm mốc. Vì vậy, nếu giá căn hộ tăng hay giảm trong khi kiện, số tiền được chia cũng thay đổi.
Nếu đã ly thân lâu, việc có đưa tài sản do một bên tự tích lũy sau khi ly thân vào phần chia hay không sẽ trở thành điểm tranh chấp. Cần ghi lại ngày bắt đầu ly thân và ai chi trả sinh hoạt phí sau đó thì mới lập luận được về thời điểm làm mốc.
Mức đóng góp không chỉ thuộc về người kiếm tiền
Tỷ lệ chia không có công thức cố định. Tòa án xem xét không chỉ hoạt động tạo thu nhập mà cả việc nội trợ, nuôi con, công sức quản lý tài sản và trả nợ vay, thời gian hôn nhân, tuổi tác và nghề nghiệp của hai bên. Rốt cuộc, bạn phải chứng minh bằng tài liệu mình đã làm gì để tạo dựng và giữ gìn tài sản thì tỷ lệ mới được xác định.
Nếu hai vợ chồng cùng đi làm, cách hiệu quả là dùng dòng tiền trong tài khoản để cho thấy thu nhập của mỗi người đã được dùng thế nào cho sinh hoạt phí và trả nợ vay. Ngay cả tài sản trước hôn nhân hay tài sản nhận từ cha mẹ, nếu hai người cùng trả nợ vay hoặc quản lý để giữ giá trị của nó, bạn có thể yêu cầu đưa vào diện được chia.
Tài sản bị giấu hoặc tẩu tán được tìm qua thủ tục của tòa án
Dù không biết tài sản đứng tên bên kia, khi vụ kiện bắt đầu, bạn có thể xin tòa án yêu cầu kê khai tài sản (재산명시) để bên kia nộp danh sách tài sản, và nếu chưa đủ thì tra cứu tài sản (재산조회) tại các tổ chức tài chính và cơ quan công quyền. Lịch sử giao dịch của một tài khoản cụ thể được xác minh qua yêu cầu xác minh sự việc (사실조회) và lệnh nộp thông tin giao dịch tài chính.
Nếu đã lo tài sản bị định đoạt, trước hoặc khi khởi kiện, hãy xin lệnh cấm định đoạt tạm thời (처분금지가처분) đối với bất động sản và kê biên tạm thời (가압류) tiền gửi, tiền lương. Sau khi việc định đoạt đã xong, phải kiện hủy hành vi gây thiệt hại (사해행위취소); nhưng nếu người mua nói không biết hoàn cảnh thì rất khó lấy lại, nên việc phong tỏa phải làm trước.
- Kê khai tài sản: bên kia tự nộp danh sách tài sản
- Tra cứu tài sản: tòa án tra cứu tài sản đứng tên bên kia tại các tổ chức tài chính, cơ quan công quyền
- Kê biên tạm thời: ngăn việc định đoạt các khoản tiền như tiền gửi, tiền lương, tiền đặt cọc và bất động sản
- Lệnh cấm định đoạt tạm thời: phong tỏa không cho chuyển nhượng một bất động sản cụ thể
- Hủy hành vi gây thiệt hại: hủy việc định đoạt tài sản đã bị tẩu tán và lấy lại
Cũng cần quyết định chia bằng cách nào
Cách được dùng nhiều nhất trong thực tế là một bên giữ một tài sản cụ thể như căn nhà và trả tiền chênh lệch cho bên kia. Cũng có cách chia hiện vật hoặc bán đi rồi chia tiền. Bên giữ căn nhà có khoản vay thế chấp phải thống nhất cả việc ai sẽ trả khoản vay đó.
Khi chuyển nhượng bất động sản, thuế có thể khác nhau tùy việc ghi lý do đăng ký là chia tài sản hay là tiền bồi thường tổn thất tinh thần (위자료). Cơ quan thuế không chỉ xem danh nghĩa mà còn xem nội dung thực tế và thời điểm chuyển nhượng trước hay sau khi khai báo ly hôn. Trước khi chốt câu chữ thỏa thuận và thời điểm đăng ký, chúng tôi cùng bạn xác định có cần xem xét về thuế hay không.
Trung tâm Hôn nhân và Gia đình Jisan chuẩn bị việc chia tài sản như sau
- 1
Lập bản đồ tài sản
Tập hợp bất động sản, tiền gửi, bảo hiểm, cổ phiếu, trợ cấp thôi việc, lương hưu, khoản vay đứng tên hai bên vào một bảng. Tài sản chưa biết thì để trống và bổ sung qua thủ tục tòa án.
- 2
Truy vết dòng tiền
Sắp xếp theo dòng tiền tài khoản xem đã mua gì, khi nào, bằng tiền nào, để tạo căn cứ cho lập luận về tài sản riêng và mức đóng góp.
- 3
Biện pháp bảo toàn
Chọn ra tài sản có nguy cơ bị định đoạt để xin kê biên tạm thời hoặc biện pháp khẩn cấp tạm thời trước.
- 4
Xin kê khai, tra cứu tài sản
Tài sản bên kia không khai ra được xác minh qua kê khai tài sản, tra cứu tài sản và yêu cầu xác minh sự việc.
- 5
Đưa ra phương án chia và hòa giải
Lập phương án chia phản ánh giá thị trường và khoản vay tại thời điểm làm mốc, đưa ra trong hòa giải, và xác định trước phạm vi có thể chấp nhận.
- 6
Kiểm tra việc đăng ký và chi trả
Sau khi có hiệu lực, kiểm tra việc đăng ký chuyển quyền sở hữu và trả tiền chênh lệch; nếu không trả thì tiến hành cưỡng chế thi hành.
Luật sư phụ trách các vụ việc này
Hansol Kim Luật sư điều hành
Nguyên công tố viên Viện Kiểm sát Địa phương Incheon · Chi nhánh Ansan Viện Kiểm sát Địa phương Suwon · Chi nhánh Hongseong Viện Kiểm sát Địa phương Daejeon
Xem hồ sơ →
Miso Kim Luật sư thành viên
Từng làm việc tại Công ty Luật Daehwan · Luật sư nội bộ phòng pháp chế Công ty Cổ phần Wemade · Công ty Luật Oracle
Xem hồ sơ →
Câu hỏi thường gặp
Khi cưới, bố mẹ tôi góp tiền mua nhà, số tiền đó cũng bị chia sao?
Điều này tùy vào việc bố mẹ cho ai, đã kết hôn được bao lâu, và sau đó hai người có cùng quản lý căn nhà, trả nợ vay hay không. Sự hỗ trợ của bố mẹ một bên có thể được nêu là đóng góp của bên đó, nhưng nếu thời gian hôn nhân dài và là tài sản hai người cùng giữ gìn thì thường vẫn thuộc diện được chia. Hãy tìm lại lịch sử chuyển khoản và các cuộc trò chuyện lúc đó.
Nợ nhiều hơn tài sản tích lũy thì có chia tài sản được không?
Nếu là khoản nợ phát sinh vì cuộc sống chung của vợ chồng thì nợ cũng được xem xét khi chia. Án lệ cho rằng ngay cả khi nợ nhiều hơn tài sản, tùy hoàn cảnh vẫn có thể buộc hai bên chia nhau gánh nợ. Tuy nhiên, nợ do một bên vay để đánh bạc hoặc dùng cho mục đích cá nhân thì về nguyên tắc người đó tự chịu.
Vợ/chồng tôi đã bán mất căn nhà. Không còn cách nào sao?
Trước hết truy vết xem tiền bán nhà đã đi đâu. Nếu tiền vẫn còn, có thể yêu cầu đưa số tiền đó vào diện chia và kê biên tạm thời tiền gửi. Nếu nhà được chuyển cho người nhà hay người quen để né việc chia tài sản, chúng tôi xem xét kiện hủy hành vi gây thiệt hại, và phải khởi kiện trong 1 năm kể từ ngày biết căn cứ hủy.
Người vợ/chồng ngoại tình có được yêu cầu chia tài sản không?
Có. Chia tài sản là thủ tục thanh lý tài sản cùng tích lũy, nên được đánh giá riêng với trách nhiệm làm hôn nhân tan vỡ. Trách nhiệm làm tan vỡ được xem xét qua tiền bồi thường tổn thất tinh thần, nên bạn sẽ yêu cầu người vợ/chồng ngoại tình bồi thường tổn thất tinh thần riêng, tách khỏi việc chia tài sản.