Khi tìm thấy di chúc viết tay ở nhà

Khi tìm thấy di chúc, trước hết hãy chụp ảnh mặt trước và mặt sau, rồi cất bản gốc vào phong bì đúng như trạng thái đang gấp. Nếu tô lại nét chữ mờ, dán băng keo chỗ rách hay viết thêm ghi chú, có thể phát sinh tranh cãi về giả mạo hoặc sửa đổi.

Nếu phong bì đã được niêm phong thì đừng mở. Di chúc niêm phong do tòa án mở với sự có mặt của người thừa kế hoặc người đại diện của họ (Điều 1092 Bộ luật Dân sự (민법)). Nếu đã lỡ mở, hãy ghi lại hoàn cảnh và cứ thế yêu cầu kiểm nhận (검인).

Hãy giữ cả ghi chú, sổ tay, thư từ tìm thấy cùng chỗ với di chúc. Chúng có thể là tài liệu để so sánh chữ viết, và cũng cho thấy suy nghĩ của người mất vào khoảng thời gian viết di chúc.

Người giữ hoặc phát hiện di chúc phải yêu cầu Tòa án Gia đình kiểm nhận ngay sau khi người lập di chúc mất. Thẩm quyền thuộc tòa nơi mở thừa kế, thường là Tòa án Gia đình quản lý địa chỉ cuối cùng của người mất.

Nộp bản gốc di chúc cùng đơn yêu cầu, kèm giấy chứng nhận cơ bản, giấy chứng nhận quan hệ gia đình, bản sao sổ hộ tịch đã xóa của người mất và giấy tờ cho biết địa chỉ của tất cả người thừa kế. Tòa phải thông báo lịch phiên cho các người thừa kế, nên ghi chính xác địa chỉ của họ là rất quan trọng.

Khi yêu cầu kiểm nhận, nên ghi ngắn gọn hoàn cảnh bạn giữ hoặc tìm thấy di chúc. Những người thừa kế khác hay hỏi “sao đến giờ mới có”, nên việc ai tìm thấy, khi nào, ở đâu có thể trở thành sự kiện quan trọng về sau.

Tại phiên kiểm nhận, tòa xác nhận giấy, bút viết, chữ viết, ngày tháng và tình trạng con dấu của di chúc rồi lập biên bản. Tòa có thể hỏi các người thừa kế có mặt xem chữ viết và con dấu có đúng của người lập di chúc không, và ý kiến đó được ghi vào biên bản. Dù người thừa kế không có mặt, việc kiểm nhận vẫn được tiến hành.

Kiểm nhận chỉ là thủ tục xác nhận và bảo toàn tình trạng di chúc, không phải phán quyết về hiệu lực. Được kiểm nhận không làm di chúc có hiệu lực, và không kiểm nhận cũng không làm di chúc vô hiệu.

Nếu có nhiều người thừa kế hoặc có người không rõ địa chỉ, việc thông báo lịch phiên có thể chậm và kiểm nhận lâu hơn. Trong thời gian đó, dù là người được nhận tài sản theo di chúc, cũng nên chờ có biên bản kiểm nhận rồi mới làm đăng ký hay rút tiền gửi, để giảm tranh chấp.

Người được nhận bất động sản theo di chúc nộp đơn đăng ký kèm bản sao biên bản kiểm nhận. Tuy nhiên, nếu tại phiên kiểm nhận có người thừa kế khác phản đối rằng “đây không phải chữ của người mất”, cơ quan đăng ký có thể yêu cầu văn bản đồng ý của người thừa kế khác hoặc việc đăng ký bị vướng, và nhiều khi cuối cùng phải kiện xác nhận hiệu lực di chúc. Với tiền gửi, mỗi ngân hàng yêu cầu khác nhau nên cần hỏi trước.

Hãy kiểm tra lại các điều kiện của di chúc: người lập có tự tay viết toàn bộ nội dung, năm tháng ngày, địa chỉ, họ tên và đóng dấu không; thiếu một yếu tố là có thể phát sinh tranh chấp vô hiệu. Người thừa kế bị giảm phần do nội dung di chúc có thể yêu cầu phần di sản bắt buộc (유류분), và cần nhớ thời hạn 1 năm kể từ ngày thấy di chúc đang trôi.

Nếu di chúc chỉ định người thi hành di chúc (유언집행자), người đó sẽ tiến hành đăng ký và chuyển tiền gửi; nếu không chỉ định thì người thừa kế là người thi hành di chúc. Nếu giữa các người thừa kế có tranh chấp khiến việc thi hành khó khăn, có thể yêu cầu Tòa án Gia đình chỉ định người thi hành di chúc.

Trong lúc chờ kiểm nhận, nếu dùng ảnh chụp để kiểm tra từng điều kiện dưới đây thì sẽ dễ xác định hướng đi tiếp theo hơn.

• Toàn bộ nội dung có phải viết tay không (có phần nào in ra không)
• Có ghi đủ năm, tháng, ngày không
• Có ghi địa chỉ không (dù không có số nhà, số phòng, có xác định được là địa chỉ không)
• Có tự tay viết tên không
• Có đóng dấu hoặc lăn tay không
• Nếu có chỗ sửa, có viết lại và đóng dấu tại chỗ đó không

Chúng tôi kiểm tra trước các điều kiện của di chúc và chuẩn bị đơn yêu cầu kiểm nhận cùng giấy tờ kèm theo. Nếu sau khi kiểm nhận việc đăng ký bị vướng hoặc người thừa kế khác tranh chấp hiệu lực, chúng tôi tiếp tục xử lý bằng vụ kiện xác nhận hiệu lực di chúc hoặc xác nhận di chúc vô hiệu; nếu có vấn đề phần di sản bắt buộc, chúng tôi quản lý cả thời hạn. Nếu có nhiều người thừa kế hoặc có người thân không rõ địa chỉ, hãy cho chúng tôi biết khi tư vấn.