Khi cha mẹ qua đời mà không biết có để lại nợ hay không

Nếu đã xong tang lễ, hãy làm theo thứ tự dưới đây. Ở giai đoạn này, thu thập thông tin quan trọng hơn là vội quyết định.

• Ghi lên lịch ngày mất và ngày bạn biết việc tử vong, rồi đánh dấu ngày tròn 3 tháng kể từ ngày đó là hạn chót.
• Khi khai tử tại Trung tâm hành chính phường/xã (주민센터), hãy đăng ký luôn Dịch vụ một cửa tra cứu tài sản thừa kế (안심상속 원스톱서비스). Nếu đã khai tử rồi, có thể đăng ký riêng trên Cổng Chính phủ 24 (정부24).
• Trong thư từ gửi về nhà, đừng vứt những thư từ công ty thẻ, công ty cho vay, bảo hiểm bảo lãnh, tòa án; hãy gom lại một chỗ, giữ nguyên cả phong bì.
• Kiểm tra các khoản trích tự động từ tài khoản của người mất, và chuyển việc nộp tiền điện nước, phí bảo hiểm sang tài khoản của bạn.
• Tìm trong tin nhắn điện thoại và sổ tay của người mất các khoản chi hằng tháng, tiền cho vay, nội dung bảo lãnh và ghi chép lại.

Các hành vi sau có thể bị coi là định đoạt di sản và trở thành chấp nhận thừa kế đơn thuần (단순승인). Khi đã chấp nhận đơn thuần, sau này dù biết nợ nhiều hơn cũng không thể từ bỏ.

• Biết mật khẩu nên rút tiền từ tài khoản của người mất để tiêu dùng
• Bán xe của người mất hoặc sang tên xe cho mình
• Nhận lại tiền đặt cọc căn nhà người mất từng ở rồi anh chị em chia nhau
• Đòi tiền từ người đã vay tiền của người mất rồi tiêu
• Anh chị em đóng dấu vào văn bản thỏa thuận khi chưa tra cứu xong

Kết quả tra cứu tài sản thừa kế có mục cho kết quả ngay như ô tô, nhưng tài chính, thuế quốc gia và lương hưu do từng cơ quan xử lý nên có khi mất gần 20 ngày. Khi nhận được tin nhắn kết quả, hãy vào trang web của cơ quan đó in chi tiết ra. Kết quả tra cứu tài chính sẽ không xem được trên trang web của Cơ quan Giám sát Tài chính sau 3 tháng kể từ ngày tiếp nhận. Kết quả tra cứu có thể cho thấy khoản vay và nợ thẻ, nhưng có thể không có tiền vay của cá nhân hoặc một số nghĩa vụ bảo lãnh.

Nếu nợ rõ ràng nhiều hơn tài sản thì xem xét từ bỏ thừa kế (상속포기); nếu không biết bên nào nhiều hơn hoặc lo có khoản nợ không hiện trong kết quả tra cứu thì xem xét chấp nhận có giới hạn (한정승인). Với chấp nhận có giới hạn, bạn chỉ phải trả nợ trong phạm vi tài sản thừa kế, nhưng sau khi tòa chấp nhận phải làm thủ tục thanh toán gồm thông báo công khai và chia trả nợ.

Nếu từ bỏ thừa kế, khoản nợ sẽ chuyển sang hàng thừa kế tiếp theo. Nếu vợ/chồng và con là người thừa kế mà chỉ các con từ bỏ hết, vợ/chồng sẽ là người thừa kế duy nhất và nợ không chuyển sang cháu; nhưng nếu cả vợ/chồng cũng từ bỏ, thì cháu, cha mẹ của người mất, anh chị em ruột, rồi họ hàng trong phạm vi bốn đời (4촌) lần lượt trở thành người thừa kế. Tòa án không tự thông báo cho những người thuộc hàng sau.

Vì vậy trên thực tế, cách thường dùng là vợ/chồng hoặc một người con chấp nhận có giới hạn, những người còn lại từ bỏ. Như vậy khoản nợ được giải quyết ở người chấp nhận có giới hạn và không chuyển sang họ hàng hàng sau. Nếu trong gia đình có người chưa thành niên, người có quyền nuôi dạy sẽ đại diện, nhưng khi có xung đột lợi ích thì có thể cần người đại diện đặc biệt (특별대리인).

Một lý do khiến người ta do dự khi từ bỏ thừa kế là tiền bảo hiểm hoặc lương hưu. Tiền bảo hiểm tử vong mà người thụ hưởng là người thừa kế hoặc một người cụ thể trong gia đình, lương hưu cho thân nhân và trợ cấp tử tuất một lần của Lương hưu Quốc gia được coi là tài sản riêng của người nhận chứ không phải di sản, nên phần lớn trường hợp vẫn nhận được dù đã từ bỏ. Tuy nhiên, tiền bảo hiểm mà người thụ hưởng là chính người mất có thể trở thành di sản, và nếu người mất còn nợ thuế quốc gia thì có thể phải nộp thuế trong phạm vi tiền bảo hiểm đã nhận, nên hãy kiểm tra cả hợp đồng bảo hiểm và các khoản thuế còn nợ.

Khi đã quyết định, bạn nộp đơn tại Tòa án Gia đình có thẩm quyền đối với địa chỉ cuối cùng của người mất. Nộp đơn, giấy tờ quan hệ gia đình, giấy chứng nhận con dấu (인감증명서); nếu là chấp nhận có giới hạn thì kèm danh mục di sản. Chỉ cần đơn được tiếp nhận trong 3 tháng; nếu giấy tờ không có vấn đề, bản quyết định chấp nhận thường có trong 1–2 tháng.

Nếu việc tra cứu bị chậm và khó quyết định trong 3 tháng, bạn có thể yêu cầu Tòa án Gia đình gia hạn trước khi hết hạn. Nếu chỉ biết có nợ sau khi đã quá hạn, vẫn còn cách chấp nhận có giới hạn đặc biệt (특별한정승인), nhưng phải chứng minh riêng các điều kiện, nên giải quyết trong 3 tháng đầu sẽ dễ dàng hơn nhiều.

Nếu có anh chị em đã định đoạt tài sản của người mất, thì chỉ người đó có thể bị coi là chấp nhận đơn thuần, và về nguyên tắc không ảnh hưởng đến việc từ bỏ hoặc chấp nhận có giới hạn của những người khác trong gia đình. Tuy nhiên, khi gia đình cùng nộp đơn thì phải ghi đúng sự việc, nên hãy kiểm tra trước.

Chúng tôi cùng bạn xem kết quả tra cứu và thư đòi nợ để xác định nên từ bỏ hay chấp nhận có giới hạn, và ai trong gia đình nộp đơn gì. Chúng tôi chuẩn bị đơn và danh mục di sản trong thời hạn, và tiếp tục xử lý cả việc thông báo công khai, chia trả nợ sau khi chấp nhận có giới hạn, lẫn các vụ kiện của chủ nợ đến sau khi tòa chấp nhận đơn.

Nếu vì chi phí tang lễ hay viện phí mà buộc phải dùng tài khoản của người mất, hãy hỏi chúng tôi trước khi làm. Nếu hạn chót đã gần và bạn cần gấp, hãy nhắn tin cho chúng tôi qua khung chat trên trang này. Bạn có thể gửi tin nhắn bất cứ lúc nào, kể cả cuối tuần và ngày lễ.