Những trường hợp nên được tư vấn
- Chúng tôi đã tổ chức đám cưới và sống chung vài năm nhưng không đăng ký kết hôn
- Bên kia cho rằng chúng tôi chỉ là sống thử
- Căn nhà mua bằng tiền hai người cùng tích lũy lại đứng tên bên kia
- Bên kia đột nhiên dọn đồ đi và đòi chấm dứt quan hệ
- Tôi muốn nhận tiền cấp dưỡng cho đứa con sinh ra khi chưa đăng ký kết hôn
- Hóa ra bên kia đã có vợ/chồng hợp pháp
Điều luật liên quan
Luật Tố tụng Gia sự (가사소송법) Điều 2 khoản 1 (vụ việc loại Na, loại Da)
Xác nhận có hay không có quan hệ hôn nhân thực tế là vụ việc tố tụng gia sự loại Na (나류), còn yêu cầu bồi thường thiệt hại do chấm dứt quan hệ hôn nhân thực tế trái lý (kể cả yêu cầu đối với người thứ ba) là vụ việc tố tụng gia sự loại Da (다류), đều do Tòa án Gia đình giải quyết. Cả hai đều phải qua hòa giải trước (Điều 50).
Áp dụng Bộ luật Dân sự (민법) Điều 839-2 (Quyền yêu cầu chia tài sản)
Pháp luật không có quy định riêng về chia tài sản trong hôn nhân thực tế, nhưng án lệ áp dụng hoặc áp dụng tương tự quy định về chia tài sản cho việc chấm dứt hôn nhân thực tế, với lý do thực chất cộng đồng chung sống vợ chồng là như nhau.
Bộ luật Dân sự Điều 806 (Hủy hôn ước và quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại)
Theo quy định này, án lệ công nhận trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tài sản và đau khổ tinh thần của người chấm dứt hôn nhân thực tế mà không có lý do chính đáng.
Nội dung luật được tóm tắt. Văn bản chính thức bằng tiếng Hàn có tại Trung tâm Thông tin Pháp luật Quốc gia Hàn Quốc (law.go.kr).
Hôn nhân có đăng ký và hôn nhân thực tế khác nhau thế nào
Cách chấm dứt quan hệ
- Hôn nhân có đăng ký
- Thuận tình ly hôn hoặc ly hôn theo phán quyết của tòa
- Hôn nhân thực tế
- Chấm dứt bằng thỏa thuận hoặc thông báo của một bên, không cần khai báo riêng
Chia tài sản
- Hôn nhân có đăng ký
- Bộ luật Dân sự Điều 839-2
- Hôn nhân thực tế
- Áp dụng theo án lệ, trước hết phải chứng minh là hôn nhân thực tế
Tiền bồi thường tổn thất tinh thần
- Hôn nhân có đăng ký
- Yêu cầu người vợ/chồng có trách nhiệm làm hôn nhân tan vỡ
- Hôn nhân thực tế
- Yêu cầu người chấm dứt quan hệ trái lý
Quan hệ giữa con và cha
- Hôn nhân có đăng ký
- Quan hệ cha con theo pháp luật phát sinh ngay khi sinh
- Hôn nhân thực tế
- Phải có việc nhận cha cho con (tự nguyện nhận hoặc kiện yêu cầu nhận) mới có quan hệ cha con theo pháp luật
| Hạng mục | Hôn nhân có đăng ký | Hôn nhân thực tế |
|---|---|---|
| Cách chấm dứt quan hệ | Thuận tình ly hôn hoặc ly hôn theo phán quyết của tòa | Chấm dứt bằng thỏa thuận hoặc thông báo của một bên, không cần khai báo riêng |
| Chia tài sản | Bộ luật Dân sự Điều 839-2 | Áp dụng theo án lệ, trước hết phải chứng minh là hôn nhân thực tế |
| Tiền bồi thường tổn thất tinh thần | Yêu cầu người vợ/chồng có trách nhiệm làm hôn nhân tan vỡ | Yêu cầu người chấm dứt quan hệ trái lý |
| Quan hệ giữa con và cha | Quan hệ cha con theo pháp luật phát sinh ngay khi sinh | Phải có việc nhận cha cho con (tự nguyện nhận hoặc kiện yêu cầu nhận) mới có quan hệ cha con theo pháp luật |
| Khi người kia qua đời | Trở thành người thừa kế | Không có quyền thừa kế, và theo án lệ cũng khó yêu cầu chia tài sản |
Căn cứ Bộ luật Dân sự, Luật Tố tụng Gia sự và án lệ của Tòa án Tối cao. Một số luật riêng như về lương hưu, nhà ở có trường hợp công nhận riêng vợ/chồng trong hôn nhân thực tế.
Hôn nhân thực tế khác với sống thử đơn thuần
Hôn nhân thực tế (사실혼) là quan hệ trong đó hai người có ý định kết hôn và đã sống chung đến mức xã hội công nhận là vợ chồng, chỉ là chưa đăng ký kết hôn. Chỉ việc sống chung lâu là chưa đủ; mấu chốt là hai người có đối xử với nhau như vợ chồng và có được người xung quanh biết đến như vợ chồng hay không.
Không có tiêu chí phải sống mấy năm mới là hôn nhân thực tế. Ngược lại, dù sống chung lâu nhưng nếu là sống thử không có ý định kết hôn thì khó được bảo vệ như hôn nhân thực tế. Vì vậy, phần lớn vụ việc hôn nhân thực tế bắt đầu bằng việc tranh chấp về tính chất của mối quan hệ.
Chứng minh bằng tài liệu rằng hai người đã sống như vợ chồng
Nếu bên kia cho rằng chỉ là sống thử, bạn phải lần lượt chứng minh ý định kết hôn và thực chất của cuộc sống chung. Khi nhiều tài liệu cùng chỉ về một hướng sẽ dễ được công nhận hơn so với chỉ một tài liệu.
- Ảnh buổi ra mắt hai gia đình, đám cưới, tuần trăng mật và thiệp cưới
- Đăng ký cư trú cùng địa chỉ, hợp đồng thuê nhà ký chung
- Tài khoản và lịch sử thẻ dùng chung cho sinh hoạt phí
- Ghi nhận việc cùng tham dự lễ tết, hiếu hỉ của hai bên gia đình với tư cách vợ chồng
- Đăng ký là người phụ thuộc trong bảo hiểm y tế, hồ sơ xin phụ cấp gia đình ở công ty
- Tin nhắn gọi nhau là chồng, vợ; bản tường trình của người quen
Tài sản được chia là tài sản tích lũy trong thời gian hôn nhân thực tế
Tài sản hai người hợp sức tích lũy trong thời gian quan hệ hôn nhân thực tế kéo dài sẽ thuộc diện chia, bất kể đứng tên ai. Tài sản có từ trước khi bắt đầu quan hệ về nguyên tắc không bị chia, nhưng nếu bên kia góp phần giữ gìn hoặc làm tăng giá trị thì có thể được tính, giống như hôn nhân có đăng ký.
Án lệ xác định tài sản được chia và giá trị theo ngày hôn nhân thực tế chấm dứt. Thời hạn yêu cầu được coi là áp dụng quy định 2 năm của hôn nhân có đăng ký, nên bạn cần chuẩn bị với suy nghĩ phải yêu cầu trong 2 năm kể từ ngày quan hệ kết thúc. Bản thân ngày quan hệ kết thúc cũng có thể bị tranh chấp, nên hãy ghi lại ngày cuối cùng sống chung và ngày dọn đồ đi.
Yêu cầu người chấm dứt quan hệ trái lý bồi thường tổn thất tinh thần
Hôn nhân thực tế có thể kết thúc chỉ bằng thông báo của một bên, nhưng nếu một bên đơn phương chấm dứt mà không có lý do chính đáng, hoặc phá vỡ quan hệ bằng hành vi có lỗi như ngoại tình, bạo lực, bạn có thể yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần (위자료). Nếu người thứ ba như cha mẹ của bên kia có trách nhiệm làm quan hệ tan vỡ, bạn cũng có thể yêu cầu người đó.
Hôn nhân thực tế trong khi một bên đang có vợ/chồng hợp pháp về nguyên tắc không được bảo vệ. Tuy nhiên, nếu cuộc hôn nhân hợp pháp đó trên thực tế đã ở tình trạng ly hôn thì có thể được công nhận ngoại lệ, và nếu bên kia lừa dối việc mình đã kết hôn thì có thể xem xét bồi thường thiệt hại riêng.
Nếu có con, trước hết kiểm tra việc nhận cha cho con
Con sinh ra khi chưa đăng ký kết hôn chỉ có quan hệ cha con theo pháp luật khi người cha nhận con (인지). Nếu người cha không tự khai báo nhận con, phải qua vụ kiện yêu cầu nhận cha (인지청구), và sau khi việc nhận con được xác lập mới có thể xác định người có quyền cha mẹ, người nuôi con và tiền cấp dưỡng nuôi con.
Khi việc nhận con đã được xác lập, cũng có thể xem xét yêu cầu tiền cấp dưỡng từ khi con sinh ra dưới dạng tiền cấp dưỡng quá khứ. Vấn đề con cái được tiến hành riêng với việc chia tài sản, nên hãy giải quyết cùng lúc ở giai đoạn thỏa thuận chấm dứt quan hệ.
Trung tâm Hôn nhân và Gia đình Jisan tiến hành vụ việc hôn nhân thực tế như sau
- 1
Đánh giá tính chất mối quan hệ
Luật sư đại diện trực tiếp tư vấn, nghe từ thời điểm quen nhau, thời gian sống chung, đám cưới và quan hệ giữa hai gia đình để trước hết đánh giá có thể lập luận là hôn nhân thực tế hay không.
- 2
Sắp xếp tài liệu chứng minh
Gom đăng ký cư trú, ảnh, tài khoản, tin nhắn theo từng giai đoạn thành bộ tài liệu cho thấy ý định kết hôn và cuộc sống chung.
- 3
Danh sách tài sản và biện pháp bảo toàn
Sắp xếp tài sản và khoản vay tích lũy trong thời gian hôn nhân thực tế; nếu lo tài sản bị định đoạt, xin kê biên tạm thời (가압류) hoặc biện pháp khẩn cấp tạm thời (가처분) trước.
- 4
Hòa giải và kiện tụng
Gộp việc chia tài sản, tiền bồi thường tổn thất tinh thần, vấn đề con cái để nộp đơn hòa giải; nếu không thỏa thuận được thì chuyển sang kiện.
- 5
Thủ tục liên quan đến con
Nếu chưa nhận cha cho con, xem xét cùng lúc việc kiện yêu cầu nhận cha, rồi xác định người có quyền cha mẹ, người nuôi con và tiền cấp dưỡng nuôi con.
Luật sư phụ trách các vụ việc này
Hansol Kim Luật sư điều hành
Nguyên công tố viên Viện Kiểm sát Địa phương Incheon · Chi nhánh Ansan Viện Kiểm sát Địa phương Suwon · Chi nhánh Hongseong Viện Kiểm sát Địa phương Daejeon
Xem hồ sơ →
Miso Kim Luật sư thành viên
Từng làm việc tại Công ty Luật Daehwan · Luật sư nội bộ phòng pháp chế Công ty Cổ phần Wemade · Công ty Luật Oracle
Xem hồ sơ →
Câu hỏi thường gặp
Phải sống chung mấy năm mới được công nhận là hôn nhân thực tế?
Pháp luật không quy định thời gian. Dù sống chung ngắn, nếu đã tổ chức đám cưới và sống được hai bên gia đình công nhận là vợ chồng thì có thể là hôn nhân thực tế; dù sống chung lâu, nếu là sống thử không có ý định kết hôn thì khó được công nhận. Tiêu chí là ý định kết hôn và cách sống, không phải thời gian.
Bên kia đột ngột qua đời. Tài sản hai người cùng tích lũy sẽ ra sao?
Vợ/chồng trong hôn nhân thực tế không phải là người thừa kế, và án lệ cũng không công nhận yêu cầu chia tài sản khi quan hệ kết thúc vì bên kia qua đời. Cần kiểm tra xem bạn có quyền nào để lấy lại theo căn cứ khác không, như phần sở hữu của bạn trong tài sản đứng tên chung, tiền đã cho bên kia vay. Chúng tôi cũng xem xét riêng các trường hợp luật riêng công nhận vợ/chồng trong hôn nhân thực tế, như lương hưu cho thân nhân.
Chúng tôi chỉ tổ chức đám cưới rồi chia tay trước khi đăng ký kết hôn. Như vậy có phải hôn nhân thực tế không?
Nếu sau đám cưới hai người đã thực sự sống chung và bắt đầu cuộc sống vợ chồng thì có khả năng được coi là hôn nhân thực tế. Nếu chia tay trước khi sống chung thì được coi là vấn đề hủy hôn ước hơn là hôn nhân thực tế, và tranh chấp sẽ là việc trả lại quà cưới, lễ vật (예단·예물) và bồi thường thiệt hại. Nội dung yêu cầu khác nhau tùy trường hợp.
Muốn chấm dứt hôn nhân thực tế có cần thủ tục riêng tại tòa án không?
Hôn nhân thực tế không phải là quan hệ đã đăng ký nên việc chấm dứt không nhất thiết cần thủ tục tòa án. Tuy nhiên, nếu không thỏa thuận được về chia tài sản, tiền bồi thường tổn thất tinh thần hay vấn đề con cái, phải nộp đơn hòa giải và khởi kiện tại Tòa án Gia đình. Nếu giải quyết bằng thỏa thuận, hãy lập văn bản thỏa thuận.