Ийм тохиолдолд зөвлөгөө авах хэрэгтэй
- Аав маань нас барахынхаа өмнөхөн байраа хамгийн бага хүүхдэдээ бэлэглэсэн
- Бүх хөрөнгөө том хүүд өгнө гэсэн нотариатын гэрээслэл байна
- Ахын 20 жилийн өмнө авсан орон сууц ч тооцоонд орох эсэхийг мэдмээр байна
- Ээж маань хөрөнгөө бүгдийг нь нийгмийн байгууллагад хандивлана гэсэн гэрээслэл үлдээсэн
- Дүү маань заавал олгох өвийн хувиа өг гэж нэхэмжлэл илгээсэн
- Эцэг эхээ асарсны хариуд авсан байр боловч заавал олгох өвийн хувьд буцааж өгөх эсэхийг мэдэхгүй байна
Холбогдох хуулийн заалт
Иргэний хууль (민법), 1112-р зүйл (заавал олгох өвийн хувийн эрх бүхий этгээд ба хувь)
Шууд доод шатны төрөл ба эхнэр/нөхөр хуулиар тогтоосон өвийн хувийн 2-ны 1, шууд дээд шатны төрөл 3-ны 1-тэй. Ах эгч дүүгийн заавал олгох өвийн хувийг тогтоосон 4 дэх заалтыг 2024 оны Үндсэн хуулийн цэцийн Үндсэн хууль зөрчсөн тухай шийдвэрийн дагуу хассан.
Иргэний хууль, 1113-р зүйл, 1114-р зүйл (тооцоолол ба тооцоонд орох бэлэглэл)
Өв нээгдэх үеийн хөрөнгө дээр бэлэглэсэн хөрөнгийг нэмж, өрийг бүхэлд нь хасаж тооцно. Бэлэглэлийн хувьд өв нээгдэхээс өмнөх 1 жилд хийснийг л оруулах нь зарчим боловч хоёр тал заавал олгох өвийн хувийн эрх бүхий этгээдэд хохирол учруулахыг мэдэж хийсэн бэлэглэлийг түүнээс өмнөх нь байсан ч оруулна.
Иргэний хууль, 1115-р зүйл (заавал олгох өвийн хувийг хамгаалах)
Бэлэглэл болон гэрээслэлийн бэлэглэлээс болж заавал олгох өвийн хувь дутвал дутсан хэмжээнд тэр хөрөнгийн үнийг мөнгөөр олгохыг шаардаж болох бөгөөд шаардсан өдрөөс хүү нэмнэ. 2026.3.17-ноос хойш нээгдсэн өвд хэрэглэнэ.
Иргэний хууль, 1116–1118-р зүйл
Бэлэглэлийг гэрээслэлийн бэлэглэлийг эхлээд буцаан авсны дараа шаардах бөгөөд буцаан шаардах эрх нь өв нээгдсэн болон буцаах ёстой бэлэглэл, гэрээслэлийн бэлэглэлийг мэдсэн өдрөөс хойш 1 жил, өв нээгдсэнээс хойш 10 жил өнгөрвөл дуусгавар болно. Тусгай ашгийн заалт (1008-р зүйл) зэргийг заавал олгох өвийн хувьд мөн адил хэрэглэнэ.
Хуулийн заалтуудыг товчилсон. Албан ёсны солонгос эхийг Солонгосын хууль эрх зүйн мэдээллийн төвөөс (law.go.kr) үзэх боломжтой.
Заавал олгох өвийн хувийг ингэж тооцно
① Суурь хөрөнгө
- Тооцоо
- Өв нээгдэх үеийн хөрөнгө + тооцоонд орох бэлэглэл − өр бүхэлдээ
- Шалгах зүйл
- Хамтран өвлөгчийн авсан бэлэглэл шүүхийн практикаар 1 жилээс өмнөх нь ч орно
② Миний заавал олгох өвийн хувийн дүн
- Тооцоо
- Суурь хөрөнгө × миний хуулиар тогтоосон өвийн хувь × заавал олгох өвийн хувийн харьцаа
- Шалгах зүйл
- Хүүхэд, эхнэр/нөхөр 2-ны 1, эцэг эх 3-ны 1
③ Дутсан дүн
- Тооцоо
- Заавал олгох өвийн хувийн дүн − миний авсан бэлэглэл, гэрээслэлийн бэлэглэл − миний өвөөр авах цэвэр өвийн хувь
- Шалгах зүйл
- Үлдсэн өвийн хөрөнгө их бол дутсан дүн байхгүй байж болно
④ Буцаах тал
- Тооцоо
- Гэрээслэлийн бэлэглэл авсан хүн эхэнд, дараа нь бэлэг авсан хүн
- Шалгах зүйл
- Олон бол авсан үнийн харьцаагаар хуваана
| Шат | Тооцоо | Шалгах зүйл |
|---|---|---|
| ① Суурь хөрөнгө | Өв нээгдэх үеийн хөрөнгө + тооцоонд орох бэлэглэл − өр бүхэлдээ | Хамтран өвлөгчийн авсан бэлэглэл шүүхийн практикаар 1 жилээс өмнөх нь ч орно |
| ② Миний заавал олгох өвийн хувийн дүн | Суурь хөрөнгө × миний хуулиар тогтоосон өвийн хувь × заавал олгох өвийн хувийн харьцаа | Хүүхэд, эхнэр/нөхөр 2-ны 1, эцэг эх 3-ны 1 |
| ③ Дутсан дүн | Заавал олгох өвийн хувийн дүн − миний авсан бэлэглэл, гэрээслэлийн бэлэглэл − миний өвөөр авах цэвэр өвийн хувь | Үлдсэн өвийн хөрөнгө их бол дутсан дүн байхгүй байж болно |
| ④ Буцаах тал | Гэрээслэлийн бэлэглэл авсан хүн эхэнд, дараа нь бэлэг авсан хүн | Олон бол авсан үнийн харьцаагаар хуваана |
Иргэний хуулийн 1113–1118-р зүйл ба шүүхийн практикийг үндэслэв. Бэлэглэсэн хөрөнгийг зарчмын хувьд өв нээгдэх үеийн үнээр шилжүүлэн тооцно.
Хэн, хэдийг шаардаж болох вэ
Заавал олгох өвийн хувь (유류분) нь зөвхөн өв залгамжлагч болох хүнд бий. Хүүхэдтэй бол хүүхэд ба эхнэр/нөхөр, хүүхэдгүй бол эцэг эх ба эхнэр/нөхөр эрх бүхий этгээд болно. Ах эгч дүүгийн заавал олгох өвийн хувь 2024 оны 4-р сарын 25-ны Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрээр хүчингүй болж, заалт нь ч хасагдсан тул талийгаачийн ах эгч дүү бол заавал олгох өвийн хувь гэсэн үндэслэлээр шаардах боломжгүй.
Харьцаа нь хүүхэд ба эхнэр/нөхөр хуулиар тогтоосон өвийн хувийн 2-ны 1, эцэг эх 3-ны 1. Жишээлбэл, эхнэр/нөхөргүй, гурван хүүхэд өв залгамжлагч бол хуулиар тогтоосон өвийн хувь тус бүр 3-ны 1, заавал олгох өвийн хувь түүний тал болох 6-ны 1. Үүнийг суурь хөрөнгөөр үржүүлсэн дүнгээс өөрийн аль хэдийн авснаа хассаны дараа бодитоор шаардах дүн гарна.
Ямар бэлэглэл тооцоонд орох вэ
Иргэний хуульд өв нээгдэхээс өмнөх 1 жилийн доторх бэлэглэлийг оруулахаар заасан ч шүүхийн практикаар хамтран өвлөгчийн авсан бэлэглэлийг тусгай ашиг (특별수익) гэж үзэж хугацаанаас үл хамааран оруулдаг. Тиймээс ахын 20 жилийн өмнө авсан орон сууц ч тооцоонд орж болно. Өв залгамжлагч биш хүнд өгсөн бэлэглэл нь 1 жилийн дотор хийгдсэн эсвэл хоёр тал заавал олгох өвийн хувийг хохироохыг мэдэж хийсэн тохиолдолд л орно.
Бэлэглэсэн хөрөнгийг өв нээгдэх үеийн үнээр үнэлэх нь зарчим. Үл хөдлөх хөрөнгийн нас барах үеийн зах зээлийн үнийг үнэлгээгээр тогтоож, эрт өгсөн бэлэн мөнгийг үнийн өөрчлөлтийг тусган шилжүүлж тооцно. Бэлэг авсан хүн тэр хөрөнгийг аль хэдийн зарсан байсан ч тооцооноос хасагдахгүй.
2026 оны 3-р сараас өөрчлөгдсөн зүйл
2026.3.17-ны өөрчлөлтөөр Иргэний хууль заавал олгох өвийн хувийн дутсан дүнг мөнгөн үнээр, өөрөөр хэлбэл мөнгөөр буцааж авахаар (가액반환) тогтоож, шаардсан өдрөөс хүү нэмэхээр болгосон. Энэ заалт шинэчилсэн хууль хэрэгжиж эхэлснээс хойш нээгдсэн өвд хэрэглэгдэх тул түүнээс өмнө нас барсан бол өмнөх шүүхийн практикийн дагуу эд хөрөнгөөр нь буцаах (원물반환) нь зарчим. Эд хөрөнгөөр нь буцаах тохиолдолд ч бэлэг авсан хүн аль хэдийн зарсан бол мөнгөн үнээр буцаахыг шаардана.
Мөн өвлүүлэгчтэй нэлээд хугацаанд хамт амьдарч асарсан гэх мэтээр онцгойлон тэжээсэн, эсвэл хөрөнгийг хадгалах, өсгөхөд онцгой хувь нэмэр оруулсны хариуд авсан бэлэглэл, гэрээслэлийн бэлэглэлийг хувь нэмэрт тохирох хэмжээнд тусгай ашиг гэж үзэхгүй болсон (Иргэний хууль, 1008-р зүйлийн нэмэлт заалт). Энэ заалтыг заавал олгох өвийн хувьд мөн адил хэрэглэх бөгөөд 2024 оны 4-р сарын 25-наас хойш нээгдсэн өвд ч хэрэглэнэ. Эцэг эхээ асарсны хариуд авсан хөрөнгө бол шаардлага хүлээн авсан тал энэ талаар идэвхтэй тайлбарлах ёстой.
Тэжээх үүргээ ноцтойгоор умартсан өв залгамжлагч өвлөх эрхийг хасах шийдвэр (상속권 상실 선고) гарвал заавал олгох өвийн хувиа ч хамт алдана. 2026 оны өөрчлөлтөөр хүүхэд ба эхнэр/нөхөр ч үүнд хамрагдах болсон.
1 жил санаснаас богино
Заавал олгох өвийн хувийг буцаан шаардах эрх нь өв нээгдсэн болон буцаах ёстой бэлэглэл, гэрээслэлийн бэлэглэл байсныг мэдсэн өдрөөс хойш 1 жил, өв нээгдсэнээс хойш 10 жил өнгөрвөл дуусгавар болно. «Мэдсэн өдөр» гэдэг нь зөвхөн бэлэглэл байсныг бус, тэр нь буцаалтын объект болж болохыг хүртэл мэдсэн үе гэж үзэх нь шүүхийн практик боловч бүртгэлийн хуулбар авсан өдөр эсвэл гэрээслэл үзсэн өдрийг үндэслэн маргах нь олонтаа.
Нэхэмжлэлийн бэлтгэл удаж байгаа бол эхлээд агуулгыг нь нотолсон шуудангаар (내용증명) буцаан шаардах хүсэлтээ тодорхой илэрхийлж үлдээх арга ч бий. Гэхдээ үүний дараа ч нэхэмжлэлээ цаг тухайд нь гаргах ёстой тул огноог тэмдэглэж аваад даруй бэлтгэл эхлүүлэх нь аюулгүй.
Шаардлага хүлээн авсан тал маргаж болох зүйл
Заавал олгох өвийн хувийн нэхэмжлэл хүлээн авсан гэдэг нь бичсэн дүнг тэр чигээр нь төлөх ёстой гэсэн үг биш. Хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн эсэх, нэхэмжлэгч ч амьд ахуйд нь авсан зүйл байгаа эсэх, нэхэмжлэгчийн өвөөр авах хувь үлдсэн эсэх, бэлэглэсэн хөрөнгийн үнэлгээ хэтрүүлэгдсэн эсэх, өвийн өр хасагдаагүй эсэхийг нэг бүрчлэн шалгана. Эцэг эхээ тэжээсний хариуд авсан бэлэглэл гэсэн нөхцөл байдал ч одоо тооцоонд тусгагдаж болно.
Заавал олгох өвийн хувийн нэхэмжлэл нь иргэний хэрэг тул нэхэмжлэлийн хувийг хүлээн авсан өдрөөс хойш 30 хоногийн дотор хариу тайлбар гаргах ёстой бөгөөд гаргахгүй бол мэтгэлцээнгүйгээр нэхэмжлэгчийн шаардлагын дагуу шийдвэр гарч болно.
Jisan хуулийн фирмийн Гэр бүлийн хэргийн төв ингэж ажилладаг
- 1
Хөөн хэлэлцэх хугацааг шалгах
Өв нээгдсэн өдөр болон бэлэглэл, гэрээслэлийн бэлэглэлийг мэдсэн өдрийг материалаар шалгаж, шаардах боломжтой хугацаанаас эхэлж тооцно.
- 2
Бэлэглэлийн мэдээллийг цуглуулах
Бүртгэлийн хуулбар, санхүүгийн гүйлгээний мэдээлэл, нотариатын гэрээслэлийг цуглуулж, нэхэмжлэлийн явцад санхүүгийн гүйлгээний мэдээлэл гаргуулах тушаал, баримт лавлагаагаар орхигдсон бэлэглэлийг хайна.
- 3
Заавал олгох өвийн хувийг тооцох
Суурь хөрөнгө ба дутсан дүнг тооцож шаардах дүнг тогтоож, шинэчилсэн хууль хэрэглэгдэх эсэхээс хамааран мөнгөн үнээр эсвэл эд хөрөнгөөр нь буцаахыг цэгцэлнэ.
- 4
Хэлэлцээр эсвэл нэхэмжлэл гаргах
Нөгөө тал хүлээн авах боломжтой бол тооцооны үндэслэлийг илгээж хэлэлцээд, үгүй бол нэхэмжлэл гаргаж үнэлгээ, лавлагаагаар дүнгийн талаар маргана.
- 5
Шаардлага хүлээн авсан бол хамгаалах
Хөөн хэлэлцэх хугацаа, нэхэмжлэгчийн тусгай ашиг, хувь нэмрийн хариуд авсан бэлэглэл, үнэлгээний шалгуурыг үндэслэн хариу тайлбар болон бэлтгэл тайлбар бичнэ.
Эдгээр хэргийг хариуцдаг өмгөөлөгчид
Hansol Kim Удирдах түнш өмгөөлөгч
Прокурор асан: Инчоны дүүргийн прокурорын газар · Сувоны дүүргийн прокурорын газрын Ансан салбар · Тэжоны дүүргийн прокурорын газрын Хонсон салбар
Танилцуулга үзэх →
Miso Kim Түнш өмгөөлөгч
Асан: Daehwan хуулийн фирм · Wemade компанийн хуулийн хэлтсийн дотоод хуульч · Oracle хуулийн фирм
Танилцуулга үзэх →
Түгээмэл асуултууд
Заавал олгох өвийн хувийг шаардах хугацаа 2 жил гэсэн, үнэн үү?
Үгүй. Өв нээгдсэн болон буцаах ёстой бэлэглэл, гэрээслэлийн бэлэглэлийг мэдсэн өдрөөс хойш 1 жил, өв нээгдсэнээс хойш 10 жил (Иргэний хууль, 1117-р зүйл). Аль нэг нь өнгөрвөл шаардах боломжгүй тул нас барснаас хойш 1 жил өнгөрсөн бол бэлэглэлийн талаар хэзээ мэдсэнээ эхлээд шалгаарай.
Аавыг амьд байхад би ч сургалтын төлбөр, хуримын мөнгө авсан. Заавал олгох өвийн хувийг шаардаж болох уу?
Шаардаж болох ч таны авсан бэлэглэл ч тусгай ашиг болж тооцоонд орох тул дутсан дүн багасна. Ердийн сургалтын төлбөр, амьжиргааны дэмжлэг тусгай ашгаас хасагдах нь олонтаа, харин хуримын мөнгө эсвэл орон сууцны мөнгө орох нь олонтаа тул дүн, хугацааг нь шалгах хэрэгтэй.
Бэлэг авсан ах маань байраа аль хэдийн зарчихсан. Буцааж авах боломжгүй юу?
Авах боломжтой. 2026.3.17-ноос хойш нээгдсэн өв бол эхнээсээ мөнгөн үнийг олгохыг шаардах бөгөөд түүнээс өмнөх өв байсан ч эд хөрөнгөөр нь буцаах боломжгүй бол мөнгөн үнээр буцаахыг шаардана. Байр худалдаж авсан хүн заавал олгох өвийн хувийн эрх бүхий этгээдэд хохирол учруулахыг мэдэж байсан бол тэр хүний эсрэг шаардаж болох тохиолдол ч бий.
Гэрээслэлийг орлох итгэмжлэлээр шилжүүлсэн хөрөнгө ч заавал олгох өвийн хувьд хамаарах уу?
Гэрээслэлийг орлох итгэмжлэлээр (유언대용신탁) шилжүүлсэн хөрөнгө заавал олгох өвийн хувийн тооцоонд орох эсэх нь итгэмжлэлийг хэзээ хийсэн, ашиг хүртэгч нь хамтран өвлөгч эсвэл гуравдагч этгээд эсэхээс хамааран өөр дүгнэлт гарч болох тул хэрэг тус бүрээр шалгах хэрэгтэй. Итгэмжлэлийн гэрээ, ашиг хүртэгчийг томилсон агуулга, итгэмжлэл хийсэн огноог эхлээд олж аваарай.