Tôi viết sự thật, sao lại bị coi là xâm phạm danh dự?

“Những gì tôi viết đều là sự thật mà.” Đó là câu đầu tiên những người bị tố cáo về tội xâm phạm danh dự (명예훼손) nói trong phòng tư vấn. Câu nói ấy chứa đầy oan ức, nhưng tiếc là chỉ điều đó thôi thì vụ việc chưa kết thúc. Bởi Bộ luật Hình sự Hàn Quốc xử phạt cả trường hợp công khai sự thật có thật.

Điều khoản xử phạt dù là sự thật

Điều 307 khoản 1 Bộ luật Hình sự (형법) quy định người công khai nêu ra sự thật làm tổn hại danh dự của người khác bị phạt tù hoặc tù không lao động (금고) đến 2 năm, hoặc phạt tiền đến 5 triệu won. Từng có tranh cãi rằng điều khoản này hạn chế quá mức quyền tự do ngôn luận, nhưng Tòa án Hiến pháp (헌법재판소) đã xem là hợp hiến (Quyết định ngày 25/2/2021 của Tòa án Hiến pháp, số 2017헌마1113 và các vụ khác).

Thay vào đó có một lối thoát. Nếu là sự thật và chỉ nhằm vì lợi ích công cộng thì không bị xử phạt (Bộ luật Hình sự, Điều 310). Những bài đánh giá viết để báo cho người tiêu dùng khác, những bài cảnh báo nhằm ngăn người khác chịu cùng thiệt hại thường được tranh luận xoay quanh điểm này. Việc bạn chỉ viết những sự thật có thể kiểm chứng như ngày tháng, số tiền, lời nói đã trao đổi hay không, và có lẫn công kích cá nhân hay không, ảnh hưởng lớn đến đánh giá.

Khi lời nói với một người cũng có thể lan ra

Tội xâm phạm danh dự chỉ cấu thành khi có tính công khai (공연성). Tòa án Tối cao (대법원) giữ quan điểm rằng dù chỉ nói với một hai người, nếu những người đó có khả năng truyền lại cho người khác thì vẫn có thể công nhận tính công khai (Bản án của Hội đồng toàn thể ngày 19/11/2020 của Tòa án Tối cao, số 2020도5813). Ngược lại, nếu chỉ nói với người trong gia đình hoặc người có quan hệ phải giữ bí mật thì khả năng lan truyền có thể bị phủ nhận.

Lập luận “tôi không ghi tên” cũng thường được đưa ra. Dù chỉ viết chữ cái đầu hay biệt danh, nếu kết hợp tên công ty, chức vụ, khu phố, ảnh mà người xung quanh nhận ra đó là ai thì người bị hại được xem là đã được xác định.

Với bài đăng trên mạng, mục đích bôi nhọ là điểm tranh chấp

Bài đăng trên blog, cộng đồng trực tuyến, mạng xã hội, trang đánh giá thường bị điều tra theo Điều 70 Luật Mạng Thông tin và Truyền thông (정보통신망법). Nếu là sự thật thì phạt tù đến 3 năm hoặc phạt tiền đến 30 triệu won; nếu là sai sự thật thì phạt tù đến 7 năm, đình chỉ tư cách (자격정지) đến 10 năm hoặc phạt tiền đến 70 triệu won. Mức phạt tiền tối đa 70 triệu won đối với sai sự thật áp dụng cho hành vi thực hiện sau khi quy định sửa đổi ngày 6/1/2026 có hiệu lực; hành vi trước đó áp dụng mức cũ.

Điều khoản này chỉ xử phạt khi có mục đích bôi nhọ. Nếu động cơ chính của bài viết là vì lợi ích công cộng thì có thể được đánh giá theo hướng phủ nhận mục đích bôi nhọ, nên lý do vì sao bạn viết bài đó trở thành trọng tâm của vụ việc.

Tội xâm phạm danh dự theo cả Bộ luật Hình sự lẫn Luật Mạng Thông tin và Truyền thông đều là tội không xử phạt trái với ý muốn của người bị hại (반의사불벌죄), nên nếu người bị hại không muốn xử phạt thì không thể truy tố. Vì đây không phải tội chỉ khởi tố theo yêu cầu của người bị hại (친고죄) nên thời hạn tố cáo 6 tháng cũng không áp dụng. Nếu vụ việc có nhiều điểm để tranh luận, thay vì vội thỏa thuận, có thể nên dùng bản ý kiến để tranh luận trước về tính vì lợi ích công cộng và việc xác định người bị hại.

Ngược lại, nếu bạn là người bị hại thì thứ tự rất quan trọng. Bạn có thể giải trình hành vi xâm phạm với bên quản lý trang để yêu cầu xóa hoặc áp dụng biện pháp tạm thời (임시조치), và thời hạn biện pháp tạm thời là trong vòng 30 ngày (Luật Mạng Thông tin và Truyền thông, Điều 44-2). Tuy nhiên, phải chụp lại màn hình nội dung gốc, địa chỉ và thời điểm đăng trước khi bài viết biến mất thì sau này khi tố cáo mới còn chứng cứ.