Mức bồi thường đối với người thứ ba ngoại tình: tòa án xem xét những hoàn cảnh nào?

Câu hỏi được đặt ra nhiều nhất khi bắt đầu tư vấn rốt cuộc là có thể nhận được bao nhiêu, hoặc phải bồi thường bao nhiêu. Tìm trên mạng sẽ thấy nhiều bài viết khẳng định chắc chắn các mức tiền. Nhưng tiền bồi thường tổn thất tinh thần đối với người thứ ba ngoại tình không có bảng tiêu chuẩn do luật định. Bộ luật Dân sự Điều 751 chỉ quy định phải bồi thường cả tổn thất về tinh thần, còn số tiền do tòa án quyết định dựa trên tổng hợp nhiều hoàn cảnh thể hiện trong quá trình tranh tụng. Tiền bồi thường tổn thất tinh thần không phải là khoản tiền tính bằng hóa đơn, nên cùng một hoàn cảnh, mỗi hội đồng xét xử có thể đánh giá hơi khác nhau.

Số tiền ghi trong đơn khởi kiện chỉ là điểm xuất phát

Số tiền nguyên đơn ghi trong đơn khởi kiện là số tiền nguyên đơn mong muốn. Việc bản án xác định thấp hơn mức đó là chuyện thường gặp, và cũng không có nghĩa là nguyên đơn đã đòi quá đáng. Phía bị đơn cũng không có lý do gì để hoảng sợ rằng mình phải trả đúng số tiền trong đơn khởi kiện. Tuy nhiên, cần nhớ riêng một điều: nếu không nộp bản tự khai, bản án có thể được tuyên đúng theo số tiền đó. Án phí và phí tống đạt thay đổi theo số tiền yêu cầu, và có thể phải chịu một phần chi phí tố tụng tương ứng với phần bị thua, nên việc cứ đặt số tiền thật cao không phải lúc nào cũng tốt.

Những hoàn cảnh làm thay đổi số tiền

Đọc phần lý do của các bản án, có những hoàn cảnh mà tòa án nhắc đến nhiều lần. Không một hoàn cảnh riêng lẻ nào quyết định số tiền; nhiều hoàn cảnh chồng lên nhau mới định ra hướng đánh giá.

Tòa án cũng xem xét mức độ của mối quan hệ. Dù không chứng minh được đến mức có quan hệ tình dục, hành vi ngoại tình vẫn có thể được công nhận, nhưng tòa án không xem vụ việc chỉ dừng ở mức trao đổi những cuộc trò chuyện như người yêu giống với vụ việc có sống chung hay đi du lịch nhiều lần.

• Thời gian hôn nhân và việc có con nhỏ hay không
• Thời gian hành vi ngoại tình kéo dài, tần suất gặp gỡ và mức độ của mối quan hệ
• Người thứ ba biết rõ đến mức nào về việc người kia đã kết hôn
• Sau khi bị phát hiện có cắt đứt quan hệ hay không, hay ngược lại vẫn tiếp tục gặp gỡ hoặc chế giễu nguyên đơn
• Hành vi ngoại tình có dẫn đến ly thân hoặc ly hôn hay không

Trong số này, điều tạo ra khác biệt rõ rệt trong thực tế là thái độ sau khi bị phát hiện. Hồ sơ cho thấy vẫn gặp nhau sau khi bị phát hiện hoặc các tin nhắn xúc phạm gửi cho nguyên đơn được tập hợp riêng để nộp. Nếu là phía bị đơn, hồ sơ cho thấy đã cắt liên lạc ngay ngày bị phát hiện cũng có sức nặng tương tự.

Lý do khó áp số tiền trong bản án của người khác

Vụ việc dẫn đến ly hôn có xu hướng được đánh giá là thiệt hại lớn hơn vụ việc vẫn duy trì hôn nhân. Nhưng điều đó không có nghĩa là bên duy trì hôn nhân không có thiệt hại. Nỗi đau phải chịu đựng để hàn gắn quan hệ cũng là tổn thất tinh thần. Nếu đã nhận tiền bồi thường tổn thất tinh thần từ vợ/chồng, số tiền đó cũng có thể được xem xét khi xác định tổng thiệt hại. Hồ sơ điều trị tâm thần được dùng làm tài liệu cho thấy nỗi đau lớn, nhưng số tiền không được tính theo kiểu tăng lên theo số lần điều trị.

Vì có nhiều biến số như vậy, khó có thể áp nguyên số tiền trong bản án của người khác vào vụ việc của mình. Số tiền yêu cầu sẽ thuyết phục hơn khi được xác định bằng cách kèm tài liệu chứng minh cho từng hoàn cảnh nêu trên, và khi thương lượng số tiền tại phiên hòa giải, những căn cứ đó cũng là tiêu chí. Phía bị đơn cũng vậy. Muốn đề nghị giảm, không thể chỉ nói chung chung là quá nhiều mà phải dùng tài liệu chỉ ra hoàn cảnh nào khác với lời trình bày của nguyên đơn.