Барааны үнийн хөөн хэлэлцэх хугацаа 5 биш, 3 жил байж болно

Компанийн авлагын талаар ярихад «арилжааны шаардах эрх 5 жил» гэсэн үгийг олонтаа сонсдог. Буруу үг биш. Арилжааны хууль (상법)-ийн 64 дүгээр зүйлд арилжааны үйл ажиллагаанаас үүссэн шаардах эрхийн хөөн хэлэлцэх хугацааг 5 жил гэж тогтоосон. Асуудал нь мөн зүйлийн тайлбарт байна. Бусад хууль тогтоомжид илүү богино хугацаа байвал тэр заалтыг дагана.

Иргэний хуульд байгаа 3 жилийн хугацаа

Иргэний хуулийн 163 дугаар зүйлд 3 жил өнгөрвөл дуусгавар болох шаардах эрхүүдийг жагсаасан. Компанийн практикт хамаарах зүйлсийг л шүүж авахад ч цөөнгүй. Үйлдвэрлэгч болон худалдаачны борлуулсан бүтээгдэхүүн, барааны үнэ, гар урчууд болон үйлдвэрлэгчийн ажилтай холбоотой шаардах эрх, барилгын ажлыг гэрээгээр гүйцэтгэгчийн ажилтай холбоотой шаардах эрх, 1 жилээс доош хугацаагаар тогтоосон ашиглалтын төлбөр ба хүү зэрэг юм.

Тиймээс үйлдвэрлэгч компанийн нийлүүлсэн барааны төлбөр эсвэл бөөний болон жижиглэн худалдааны компанийн зээлээр борлуулсан барааны үнийг 3 жилийн дотор арга хэмжээ авах шаардлагатай байж болно. Сар бүр авахаар тохирсон тоног төхөөрөмжийн ашиглалтын төлбөрт ч богино хугацаа хэрэглэгдэх боломжтой. Аль зүйлд хамаарахыг гүйлгээний агуулгаас нь харж нягтлах ёстой тул дэвтэрт «авлага» гэсэн ганц мөрөөр нэгтгэж бичих нь эрсдэлтэй.

• Худалдаачны худалдсан барааны үнэ, үйлдвэрлэгчийн ажилтай холбоотой шаардах эрх нь 3 жил
• Барилгын ажлыг гэрээгээр гүйцэтгэгч талын ажлын төлбөрийн шаардах эрх ч 3 жил
• Бусад арилжааны шаардах эрх нь зарчмын хувьд 5 жил
• Шүүхийн шийдвэр эсвэл эвлэрүүлэн зуучлалаар тогтоогдсон шаардах эрх нь 10 жил (Иргэний хуулийн 165 дугаар зүйл)

Хөөн хэлэлцэх хугацаа нь төлбөр шаардаж болох үеэс эхэлж тоологдоно. Төлөх өдрийг тогтоосон бол тэр өдрөөс, тусад нь тогтоогоогүй бол зарчмын хувьд бараа нийлүүлсэн үеэс тоолно. Хэд хэдэн удаа хувааж нийлүүлсэн гүйлгээ бол нийлүүлэлт тус бүрээр хугацаа тусдаа гүйж болох тул сүүлчийн гүйлгээний өдрийг л хараад тайвширвал хамгийн хуучин төлбөрөөс эхлэн дуусгавар болж болзошгүй.

Агуулгыг баталгаажуулсан шуудангаар л хөөн хэлэлцэх хугацаа зогсдоггүй

Хөөн хэлэлцэх хугацаа нь шаардлага гаргах, битүүмжлэл, урьдчилсан битүүмжлэл, түр арга хэмжээ, өр төлбөр хариуцагч хүлээн зөвшөөрөх замаар тасалдана (Иргэний хуулийн 168 дугаар зүйл). Энд олон хүний буруу ойлгодог зүйл бол агуулгыг баталгаажуулсан шуудан (내용증명) юм. Агуулгыг баталгаажуулсан шуудангаар мөнгө нэхэх нь шүүхээс гадуурх шаардлага төдий бөгөөд ийм шаардлагын дараа 6 сарын дотор нэхэмжлэл эсвэл урьдчилсан битүүмжлэл зэрэг арга хэмжээ авахгүй бол хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдуулах үр нөлөөгүй (Иргэний хуулийн 174 дүгээр зүйл).

Хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусахад хэдэн сар үлдсэн бол агуулгыг баталгаажуулсан шуудан илгээсэн өдрөөс хойшхи 6 сарыг эцсийн хугацаа биш, эхлэл цэг гэж ойлгох хэрэгтэй. Эсрэгээрээ харилцагч үлдэгдлийг баталгаажуулах бичигт тамгаа дарж өгсөн, эсвэл хэсгийг төлөхдөө үлдсэн өрөө хүлээн зөвшөөрсөн бол хүлээн зөвшөөрснөөр хөөн хэлэлцэх хугацаа шинээр эхэлж болох тул ийм баримт бичгийг тусад нь цуглуулж хадгалаарай.

Удаан хамтран ажилласан харилцагч байх тусам шаардлага гаргахаа хойшлуулдаг. Улирал бүр шаардах эрхийн үлдэгдлийг баталгаажуулах бичиг солилцдог дадал тогтоовол харилцааг гэмтээлгүйгээр хөөн хэлэлцэх хугацааг хянаж болно. Аль хэдийн 3 жил дөхөж буй шаардах эрх байгаа бол дүн нь их биш байсан ч төлбөр төлөх тушаал эсвэл урьдчилсан битүүмжлэлийг эхлээд авч үзэхийг зөвлөж байна.

Урьдчилсан битүүмжлэл нь хөөн хэлэлцэх хугацааг зогсоох үр нөлөө болон эсрэг талын эд хөрөнгийг барьж байх үр нөлөөг хоёуланг нь агуулдаг. Харилцагчийн байдал муудаж байна гэсэн цуу яриа сонсогдож байгаа бол хөөн хэлэлцэх хугацаанаас үл хамааран яарах өөр нэг шалтгаан бий болсон гэсэн үг.