Гэрээ зөрчсөний төлбөрийн заалт: тооноос өмнө шинж чанарыг нь хараарай

Гэрээг хянуулахаар даатгадаг компаниудын хамгийн түрүүнд асуудаг зүйл ихэвчлэн мөнгөн дүн байдаг. Гэрээ зөрчсөний төлбөр нь гэрээний дүнгийн хоёр дахин их байгаа нь хэтэрхий их биш үү, эсвэл эсрэгээрээ бидний авах төлбөр хэтэрхий бага биш үү гэсэн асуулт. Гэтэл мөнгөн дүнгээс өмнө харах зүйл бий. Тэр мөнгө хууль зүйн хувьд ямар шинж чанартай вэ гэдэг.

Гэрээ зөрчсөний төлбөрийг эхлээд урьдчилан тогтоосон хохирлын нөхөн төлбөр гэж үздэг

Иргэний хуулийн 398 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт гэрээ зөрчсөний төлбөр (위약금)-ийн тохиролцоог хохирлын нөхөн төлбөрийн хэмжээг урьдчилан тогтоосон гэж таамаглана. Урьдчилан тогтоосон хохирлын нөхөн төлбөр нь маргаан гарахад бодит хохирол хэд болохыг нотлохгүйгээр тогтоосон дүнг шаардах боломж олгодог хэрэгсэл юм. Авах талд тохиромжтой боловч бодит хохирол урьдчилан тогтоосон дүнгээс их байсан ч зарчмын хувьд түүнээс илүүг авахад хэцүү гэсэн хязгаарлалт дагалддаг.

Урьдчилан тогтоосон дүн үндэслэлгүй их бол шүүх зохих хэмжээгээр бууруулж болно (мөн зүйлийн 2 дахь хэсэг). Тиймээс төлөх талын хувьд гэрээнд бичсэн дүн эцсийнх биш. Гүйлгээний хэмжээ, зөрчлийн нөхцөл байдал, бодитоор үүсч болох хохирлыг дурдан бууруулах талаар маргах боломж үлддэг.

Урьдчилан тогтоосон гэдгээр гэрээг биелүүлэхийг шаардах эсвэл гэрээг цуцлах эрх алга болдоггүй (мөн зүйлийн 3 дахь хэсэг). Гэрээ зөрчсөний төлбөр авч хамтын ажиллагаагаа дуусгах уу, биелүүлэхийг үргэлжлүүлэн шаардах уу гэдгийг тусад нь сонгож болно. Бараа нийлүүлэлт эсвэл барилгын ажил хоцроход өдөр тутам тооцогддог хоцрогдлын алданги (지체상금) ч ижил асуудалтай. Дээд хязгааргүй бол хоцрогдол удаан үргэлжлэх тусам гэрээний дүнгээс давах нь ч бий бөгөөд тэр үед ч бууруулах эсэх нь маргааны асуудал болно.

«Гэрээ зөрчсөний шийтгэл» гэж бичвэл өөрчлөгдөх зүйл

Гэрээнд гэрээ зөрчсөний төлбөрийг гэрээ зөрчсөний шийтгэл (위약벌) гэж тодорхой бичвэл нөхцөл байдал өөрчлөгдөж болно. Гэрээ зөрчсөний шийтгэл нь зөрчлийн төлөөх хариу арга хэмжээ болгон авдаг мөнгө тул хохирлын нөхөн төлбөрөөс тусад нь шаардаж болно гэж үзэх нь ердийн бөгөөд 398 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн бууруулах заалт ч шууд хэрэглэгдэхгүй байж болно. Гэхдээ хэт хүнд гэрээ зөрчсөний шийтгэл нийгмийн дэг журамд харшилсан гэх үндэслэлээр хэсэгчлэн хүчингүй болж болно.

Ижил тоо байсан ч урьдчилан тогтоосон хохирлын нөхөн төлбөр үү, гэрээ зөрчсөний шийтгэл үү, бодит хохирлыг тусад нь шаардаж болох уу гэдгээс хамаарч компанийн хүлээх хариуцлагын хэмжээ өөр болно. Энэ хэсгийг хоосон орхивол маргаан гарсны дараа тайлбарын талаар маргахаас эхэлнэ.

Манай компани авах тал уу, төлөх тал уу

Гэрээ зөрчсөний төлбөр авах магадлал өндөр тал бол гэрээ зөрчсөний төлбөрөөс гадна бодит хохирлыг шаардаж болно гэсэн өгүүлбэр оруулах, эсвэл гэрээ зөрчсөний шийтгэл гэдгийг тодорхой бичих чиглэлийг авч үзнэ. Төлөх магадлал өндөр тал бол гэрээ зөрчсөний төлбөрийг урьдчилан тогтоосон хохирлын нөхөн төлбөр гэж тодорхой бичиж, хариуцлагын нийт дээд хязгаар болон шууд бус хохирлыг хасах заалтыг хамт оруулна.

Хянахдаа гэрээ зөрчсөний төлбөрийн шинж чанарыг үг хэллэгээр тогтоосон эсэх, гэрээ зөрчсөний төлбөрөөс гадна бодит хохирлыг шаардаж болох эсэх, хариуцлагын нийт дээд хязгаар болон шууд бус хохирлыг хасах заалт байгаа эсэх, зөрчлийг засах хугацаа олгож буй эсэхийг дарааллаар нь харна.

Эсрэг тал олон арван удаа ашиглаж ирсэн загвар байсан ч эдгээр хэдэн мөрийн талаар хэлэлцээр хийж үзэх нь зүйтэй. Гарын үсэг зурсны дараа шүүхээс бууруулахыг хүлээхээс өөр хийж болох зүйл төдийлөн байдаггүй.