Trung tâm Người nước ngoài · Câu hỏi thường gặp

28 câu hỏi, sắp xếp theo chủ đề

Đây là những câu hỏi chúng tôi thực sự nhận được khi tư vấn. Nếu tình huống của bạn khác, cứ nhắn tin cho chúng tôi.

Câu hỏi cơ bản

Tôi bị từ chối gia hạn lưu trú. Tôi có bắt buộc phải rời Hàn Quốc trước ngày ghi trên thông báo không?

Nếu không xuất cảnh trước thời hạn xuất cảnh ghi trên thông báo, bạn sẽ bị coi là lưu trú quá hạn và có thể bị trục xuất hoặc bị xử phạt. Muốn tranh chấp, bạn phải nộp khiếu nại hành chính hoặc kiện hành chính trước thời hạn, đồng thời xin tạm đình chỉ thi hành và được chấp nhận. Nếu có lý do bất khả kháng như bệnh tật hay không có phương tiện đi lại, bạn cũng có thể xin hoãn thời hạn xuất cảnh (Điều 33 Quy tắc thi hành Luật Quản lý Xuất nhập cảnh).

Chỉ bị phạt tiền thôi thì việc lưu trú có bị ảnh hưởng không?

Phạt tiền không thuộc “hình phạt tù (금고) trở lên”, là lý do trục xuất (Điều 46 khoản 1 điểm 13 Luật Quản lý Xuất nhập cảnh). Tuy nhiên, phạt tiền vẫn có thể bị xem là tình tiết bất lợi khi thẩm tra gia hạn lưu trú, thay đổi tư cách lưu trú, thường trú hay nhập quốc tịch. Nếu mức độ vi phạm nghiêm trọng, giấy phép lưu trú còn có thể bị hủy (Điều 89 khoản 1 điểm 5 Luật Quản lý Xuất nhập cảnh). Cùng một mức phạt tiền nhưng đánh giá có thể khác nhau tùy hoàn cảnh vụ việc và cuộc sống sau đó, nên cần cố gắng giảm mức xử lý ngay từ giai đoạn điều tra.

Tôi đang cư trú bất hợp pháp. Tôi có thể trình báo việc bị nợ lương không?

Theo án lệ, người nước ngoài không có tư cách lao động nhưng thực tế đã làm việc vẫn có quyền nhận tiền lương, trợ cấp thôi việc và quyền lợi bảo hiểm tai nạn lao động. Khi thanh tra lao động điều tra việc nợ lương và xác định việc cứu giúp nạn nhân là ưu tiên, nghĩa vụ thông báo cho cơ quan xuất nhập cảnh có thể được miễn (Điều 92-2 Nghị định thi hành, Điều 70-2 Quy tắc thi hành Luật Quản lý Xuất nhập cảnh). Tuy nhiên, việc miễn tùy thuộc vào đánh giá của công chức phụ trách, nên hãy được tư vấn trước khi trình báo.

Tôi có thể yêu cầu phiên dịch khi bị cảnh sát lấy lời khai không?

Có. Khi lấy lời khai người nước ngoài, cảnh sát phải phiên dịch sang ngôn ngữ mà người đó hiểu được (Điều 91 khoản 1 Quy tắc điều tra của cảnh sát). Dù bạn giao tiếp hằng ngày được, trong buổi lấy lời khai có nhiều thuật ngữ pháp lý, ý nghĩa có thể bị truyền đạt sai, nên yêu cầu phiên dịch sẽ an toàn hơn. Biên bản được lập bằng tiếng Hàn, vì vậy trước khi ký hãy yêu cầu đọc lại qua phiên dịch.

Nếu nhận lệnh trục xuất, tôi sẽ không bao giờ được quay lại Hàn Quốc nữa sao?

Người đã xuất cảnh theo lệnh trục xuất mà chưa quá 5 năm có thể bị cấm nhập cảnh (Điều 11 khoản 1 điểm 6 Luật Quản lý Xuất nhập cảnh). Thời gian bị hạn chế nhập cảnh trên thực tế khác nhau tùy lý do. Nếu đã nhận lệnh, trước hết cần cùng xem xét có thể tranh chấp bằng đơn phản đối trong vòng 7 ngày và kiện hành chính hay không, hay tự nguyện xuất cảnh sẽ có lợi hơn.

Nếu ly hôn với vợ/chồng người Hàn, tư cách lưu trú diện kết hôn có chấm dứt không?

Ngay cả khi vợ/chồng qua đời, mất tích hoặc không thể duy trì hôn nhân vì lý do không do lỗi của mình, bạn vẫn có thể được công nhận tư cách lưu trú diện kết hôn (F-6) (Phụ lục 1-2 Nghị định thi hành Luật Quản lý Xuất nhập cảnh). Tòa án Tối cao hiểu đây là trường hợp trách nhiệm chính khiến hôn nhân tan vỡ thuộc về người vợ/chồng Hàn Quốc (Bản án 2018두66869 của Tòa án Tối cao tuyên ngày 4/7/2019). Vì vậy, việc tranh chấp xem lỗi thuộc về ai trong vụ kiện ly hôn gắn trực tiếp với việc lưu trú.

Chi phí được tính như thế nào?

Chi phí khác nhau tùy loại vụ việc, giai đoạn và số thủ tục cần làm, nên chúng tôi sẽ báo sau khi tư vấn. Khi nhiều thủ tục cùng lúc như đơn phản đối, kiện hành chính và vụ án hình sự, chúng tôi xác định trước thứ tự và phần việc bạn giao cho chúng tôi rồi mới giải thích chi phí.

Lưu trú và xuất nhập cảnh

Lệnh xuất cảnh và lệnh trục xuất khác nhau thế nào?

Lệnh xuất cảnh là quyết định yêu cầu bạn tự xuất cảnh trong thời hạn đã định (trong phạm vi 30 ngày kể từ ngày ban hành), còn lệnh trục xuất là quyết định nhà nước trực tiếp đưa bạn về nước (Điều 68 Luật Quản lý Xuất nhập cảnh; Điều 65 Quy tắc thi hành; Điều 62). Người xuất cảnh theo lệnh trục xuất có thể bị cấm nhập cảnh trong thời gian chưa quá 5 năm sau đó (Điều 11 khoản 1 điểm 6). Cách tranh chấp cũng khác: với lệnh trục xuất, bạn có thể nộp đơn phản đối lên Bộ trưởng Bộ Tư pháp trong vòng 7 ngày kể từ ngày nhận lệnh.

Tôi có thể ở lại Hàn Quốc trong khi khiếu nại hành chính hoặc khởi kiện không?

Chỉ việc đã nộp khiếu nại hay khởi kiện không làm dừng hiệu lực của quyết định (Điều 30 khoản 1 Luật Khiếu nại hành chính, Điều 23 khoản 1 Luật Tố tụng hành chính). Muốn ở lại để tranh chấp, bạn phải xin tạm đình chỉ thi hành trong thời hạn xuất cảnh và được chấp nhận. Để được tạm đình chỉ thi hành phải chứng minh thiệt hại khó khắc phục và nhu cầu cấp bách, nên hãy chuẩn bị tài liệu về những hoàn cảnh như gia đình, điều trị, học tập.

Tôi có thể về nước trước rồi mới khởi kiện không?

Nếu chỉ định luật sư làm người đại diện, bạn có thể khởi kiện và theo kiện sau khi đã xuất cảnh. Tuy nhiên, tùy loại quyết định, sau khi xuất cảnh có thể bị coi là không còn lợi ích để khởi kiện, và việc quay lại cũng có thể khó hơn. An toàn hơn là kiểm tra trước khả năng khởi kiện và tạm đình chỉ thi hành trước khi xuất cảnh.

Thời gian lưu trú đã hết rồi, tôi có thể tiếp tục ở lại không?

Ở lại quá thời gian lưu trú mà không được phép gia hạn là hành vi bị phạt tù đến 3 năm hoặc phạt tiền đến 30 triệu won, và là lý do bị trục xuất (Điều 94 điểm 17, Điều 46 khoản 1 điểm 8 Luật Quản lý Xuất nhập cảnh). Càng để lâu càng bất lợi, nên hãy kiểm tra ngay những thủ tục có thể làm với tình trạng hiện tại.

Cơ quan xuất nhập cảnh yêu cầu tôi đến làm việc. Tôi nên nói gì?

Trước hết hãy xác định vì sao bạn bị gọi (điều tra vi phạm hay nghe ý kiến về việc hủy giấy phép lưu trú). Lời khai khi đến làm việc được lưu thành biên bản, và biên bản phải được đọc cho bạn nghe hoặc cho bạn xem rồi hỏi có chỗ nào cần sửa không (Điều 48 Luật Quản lý Xuất nhập cảnh). Hãy nói đúng sự thật về hoàn cảnh nhưng đừng trả lời bằng phỏng đoán, và mang theo tài liệu cho thấy hoàn cảnh của mình.

Làm sao biết tôi có bị cấm nhập cảnh không và đến khi nào?

Luật quy định có thể cấm nhập cảnh đối với người đã xuất cảnh theo lệnh trục xuất chưa quá 5 năm…, và thời gian thực tế khác nhau tùy lý do. Thường chính đương sự hỏi cơ quan xuất nhập cảnh để biết, và bạn có thể được hướng dẫn cách hỏi tại Trung tâm Thông tin Tổng hợp cho Người nước ngoài (1345).

Người nhà tôi đang ở trung tâm tạm giữ người nước ngoài. Có cách nào đưa ra không?

Người bị tạm giữ hoặc gia đình, người bảo lãnh có thể xin Ủy ban Tạm giữ Người nước ngoài tạm thời giải trừ tạm giữ; nếu được quyết định, phải tuân thủ các điều kiện như tiền bảo lãnh không quá 20 triệu won và hạn chế nơi ở (Điều 65 Luật Quản lý Xuất nhập cảnh). Nếu chính việc tạm giữ là không đúng, có thể yêu cầu xem xét, và ủy ban sẽ quyết định trong vòng 3 tuần (Điều 70 Nghị định thi hành). Nếu đồng thời nhận lệnh trục xuất, hãy kiểm tra cả thời hạn phản đối 7 ngày.

Hình sự và lưu trú

Dù kết thúc bằng tạm hoãn truy tố hay không chuyển hồ sơ sang viện kiểm sát, vẫn còn hồ sơ sao?

Đây không phải hình phạt nên không phải tiền án, nhưng quyết định không chuyển hồ sơ và quyết định không truy tố của công tố viên được lưu lại trong hồ sơ lý lịch điều tra (수사경력자료) (Điều 2 điểm 6 Luật về việc mất hiệu lực của hình phạt). Khi cần cho việc cấp phép nhập quốc tịch, khôi phục quốc tịch, lưu trú của người nước ngoài, cơ quan có thể tra cứu lý lịch điều tra (Điều 6 khoản 1 điểm 6 cùng luật). Vì vậy, nên giữ lại kết quả xử lý cùng tài liệu giải thích hoàn cảnh.

Bị xử phạt vì lái xe khi say rượu hoặc tội phạm tình dục thì có nhận lệnh xuất cảnh không?

Lệnh xuất cảnh hay trục xuất được quyết định sau khi xem xét cả loại quyết định xử lý hình sự và hoàn cảnh lưu trú. Người bị tuyên hình phạt tù (금고) trở lên rồi được thả có thể thuộc diện bị trục xuất; dù chỉ phạt tiền, nếu mức độ vi phạm nghiêm trọng thì giấy phép lưu trú có thể bị hủy và dẫn đến lệnh xuất cảnh (Điều 46, Điều 89, Điều 68 Luật Quản lý Xuất nhập cảnh). Cần chuẩn bị cho ảnh hưởng đến việc lưu trú ngay từ giai đoạn điều tra.

Có cần liên lạc với lãnh sự quán cho người nhà là người nước ngoài bị bắt không?

Nếu chính người bị bắt muốn, cảnh sát phải thông báo ngay việc bị bắt cho cơ quan lãnh sự (Điều 91 Quy tắc điều tra của cảnh sát). Cũng có nước theo điều ước sẽ được thông báo bất kể ý muốn của đương sự. Gia đình có thể tự liên lạc với đại sứ quán, nhưng trao đổi về nội dung vụ việc thông qua luật sư sẽ an toàn hơn.

Lao động

Nếu trình báo việc không được trả lương, tôi có bị sa thải không?

Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đối xử bất lợi với người lao động vì đã báo cho Bộ Việc làm và Lao động hoặc thanh tra lao động về hành vi vi phạm Luật Tiêu chuẩn Lao động, nếu vi phạm sẽ bị xử phạt (Điều 104, Điều 110 Luật Tiêu chuẩn Lao động). Hãy ghi lại các cuộc trao đổi và thay đổi trong cách đối xử trước và sau khi trình báo.

Người nước ngoài chưa đăng ký (cư trú bất hợp pháp) có thể trình báo tai nạn lao động hoặc việc bị hại do tội phạm không?

Có. Có án lệ cho rằng người nước ngoài không có tư cách lao động vẫn được nhận quyền lợi bảo hiểm tai nạn lao động (Bản án 94누12067 của Tòa án Tối cao tuyên ngày 15/9/1995), và nạn nhân tội phạm có thể tố cáo bất kể tư cách lưu trú. Trong trường hợp việc cứu giúp nạn nhân được ưu tiên như điều tra tội phạm hay điều tra nợ lương, nghĩa vụ thông báo cho cơ quan xuất nhập cảnh của công chức có thể được miễn (Điều 92-2 Nghị định thi hành Luật Quản lý Xuất nhập cảnh), nhưng do công chức phụ trách đánh giá, nên hãy được tư vấn trước khi trình báo.

Chủ nói người nước ngoài không được hưởng bảo hiểm tai nạn lao động.

Về nguyên tắc, bảo hiểm tai nạn lao động áp dụng cho mọi cơ sở sử dụng người lao động và không phân biệt quốc tịch (Điều 6 Luật Bảo hiểm Bồi thường Tai nạn Lao động). Dù công ty không nộp hồ sơ giúp, người lao động vẫn có thể tự nộp lên Cơ quan Phúc lợi Lao động Hàn Quốc. Quyền nhận quyền lợi bảo hiểm phải được thực hiện trong vòng 3 năm (trợ cấp thương tật, trợ cấp cho thân nhân… là 5 năm).

Tôi là lao động E-9 và đã chuyển nơi làm việc một lần. Tôi có thể chuyển nữa không?

Theo nguyên tắc, trong 3 năm đầu được chuyển tối đa 3 lần, trong thời gian được gia hạn nhờ tái tuyển dụng được chuyển tối đa 2 lần, và những lần chuyển vì lý do không thuộc lỗi của người lao động không tính vào số lần (Điều 25 khoản 4 Luật về Tuyển dụng Lao động Nước ngoài). Hãy kiểm tra cả thời hạn phải nộp đơn trong vòng 1 tháng kể từ ngày hết hợp đồng.

Gia đình và đời sống

Vợ/chồng người nước ngoài của tôi đã về nước và không liên lạc được. Tôi có thể ly hôn không?

Nếu người yêu cầu ly hôn và con chưa thành niên đang sống tại Hàn Quốc, hoặc một bên đang sống tại Hàn Quốc và nơi chung sống cuối cùng là Hàn Quốc, bạn có thể kiện ly hôn tại tòa án Hàn Quốc (Điều 56 Luật Tư pháp quốc tế). Nếu không biết địa chỉ của đối phương hoặc khó tống đạt ra nước ngoài, có thể tiến hành bằng hình thức niêm yết công khai (Điều 194 Luật Tố tụng dân sự).

Trong ly hôn có yếu tố nước ngoài, tôi có thể yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần, chia tài sản, quyền nuôi con không?

Có thể. Luật áp dụng được xác định theo quốc tịch và nơi sinh sống; nếu có vợ/chồng người Hàn sống tại Hàn Quốc thì việc ly hôn theo luật Hàn Quốc (Điều 66 Luật Tư pháp quốc tế). Nếu con sống tại Hàn Quốc, tòa án Hàn Quốc cũng có thể giải quyết vụ việc về quyền cha mẹ và quyền nuôi con (Điều 59). Nếu tài sản của đối phương ở nước ngoài, cần xem xét riêng cách thi hành.

Người nước ngoài có được bảo vệ tiền đặt cọc thuê nhà (전세) không?

Có. Đăng ký người nước ngoài và khai báo thay đổi nơi cư trú thay thế cho đăng ký cư trú và đăng ký chuyển đến (Điều 88-2 khoản 2 Luật Quản lý Xuất nhập cảnh), nên khi đã vào ở và hoàn tất khai báo, bạn có quyền đối kháng theo Luật Bảo vệ Hợp đồng Thuê nhà ở; nếu có thêm xác nhận ngày (확정일자), bạn còn có quyền được hoàn trả ưu tiên.

Tư vấn và cách liên hệ

Không có số điện thoại Hàn Quốc thì có đăng ký tư vấn được không?

Được. Bạn chỉ cần nhắn tin cho chúng tôi qua khung chat trên trang này, không cần số điện thoại Hàn Quốc.

Luật sư có trực tiếp xử lý vụ việc không?

Luật sư điều hành trực tiếp tư vấn, không để nhân viên văn phòng hay luật sư cấp dưới đứng ra thay. Việc đi cùng khi lấy lời khai, gặp người bị bắt, soạn bản ý kiến và tranh tụng cũng do luật sư phụ trách trực tiếp thực hiện.

Ngoài luật sư, có kênh công cộng nào hỗ trợ không?

Về hướng dẫn chung về lưu trú, visa, có thể hỏi Trung tâm Thông tin Tổng hợp cho Người nước ngoài của Bộ Tư pháp (gọi 1345 trong lãnh thổ Hàn Quốc, không cần mã vùng); về vấn đề lao động như nợ lương, hỏi Trung tâm Tư vấn Khách hàng của Bộ Việc làm và Lao động (1350, không cần mã vùng); về tư vấn pháp luật đời sống, hỏi Tổng công ty Trợ giúp Pháp lý Hàn Quốc (132). Nếu bạn đã nhận quyết định hoặc đang có tranh chấp gắn với thời hạn, hãy được luật sư tư vấn cùng lúc.

Người nhà ở nước tôi có thể tư vấn thay tôi không?

Người nhà có thể tư vấn trước để nắm tình hình. Tuy nhiên, để giao vụ việc hoặc nộp giấy tờ thì cần chính đương sự ủy quyền; nếu đương sự bị bắt hoặc bị tạm giữ, luật sư sẽ trực tiếp gặp để xác nhận ý muốn của đương sự.

Nếu bạn đã nhận giấy tờ có ghi thời hạn xuất cảnh, hãy liên hệ với chúng tôi trước khi hết hạn.

Hãy nhắn tin cho chúng tôi qua một trong các ứng dụng nhắn tin dưới đây. Nhân viên của chúng tôi sẽ trả lời qua chat trước và chuyển vụ việc của bạn cho luật sư phụ trách.

Nhắn tin cho chúng tôi

Trong tin nhắn đầu tiên, vui lòng cho biết họ tên, chuyện đã xảy ra và thời hạn (nếu có) ghi trên giấy tờ bạn đã nhận.